Oznacza to, że konkurencyjność firm będzie zależeć nie tylko od efektywności operacyjnej, ale także od zdolności do adaptacji w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu.

Przez ostatnie trzy dekady polska gospodarka korzystała z wyjątkowo sprzyjających warunków rozwoju. Integracja z Unią Europejską, swobodny handel międzynarodowy oraz względna stabilność geopolityczna stworzyły fundament dla dynamicznego wzrostu eksportu, napływu inwestycji zagranicznych i rozwoju krajowych przedsiębiorstw. Obecnie wiele z tych założeń przestaje być oczywistych. Rywalizacja największych światowych gospodarek, napięcia handlowe, konflikty zbrojne oraz rosnąca niepewność dotycząca przyszłości systemu bezpieczeństwa w Europie powodują, że firmy muszą funkcjonować w środowisku znacznie mniej przewidywalnym niż jeszcze kilka lat temu.

Bezpieczeństwo inwestowania

Szczególnie istotnym wyzwaniem pozostaje bezpieczeństwo gospodarcze. Dla przedsiębiorstw oznacza ono nie tylko stabilność regulacyjną czy dostęp do finansowania, ale również pewność prowadzenia działalności w kraju postrzeganym jako bezpieczne miejsce do inwestowania. Z analiz Biura Maklerskiego Banku BNP Paribas wynika, że ryzyko konfliktu zbrojnego ponownie zostało wskazane jako jeden  z najważniejszych czynników wpływających na decyzje biznesowe w Polsce. Tego rodzaju oceny przekładają się na poziom zaufania inwestorów, koszt kapitału oraz skłonność przedsiębiorstw do podejmowania długoterminowych inwestycji.

Jednocześnie nie oznacza to, że perspektywy dla polskiej gospodarki są jednoznacznie negatywne. Polska pozostaje silnie powiązana z europejskim przemysłem, a sygnały poprawy koniunktury w Niemczech mogą stopniowo zwiększać popyt na produkty krajowych eksporterów. Dodatkowym impulsem mogą okazać się planowane inwestycje infrastrukturalne oraz rosnące wydatki na obronność w wielu państwach europejskich, które będą generować zapotrzebowanie na towary, usługi i komponenty produkowane przez przedsiębiorstwa z naszego regionu.

Nie można jednak pomijać wpływu wydarzeń na Bliskim Wschodzie na funkcjonowanie biznesu. Wzrost cen ropy i gazu pokazuje, jak szybko lokalny konflikt może przełożyć się na koszty energii, transportu i produkcji na całym świecie. Nawet jeśli rynki zakładają stopniową stabilizację sytuacji, doświadczenia ostatnich lat potwierdzają, że przedsiębiorstwa powinny przygotowywać się na okresową zmienność cen surowców oraz możliwe zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw.

Dywersyfikacja sprzedaży

Równocześnie zmienia się struktura polskiego eksportu. Większą rolę odgrywa dywersyfikacja kierunków sprzedaży, a wzrost eksportu jest częściej generowany przez mniejsze, dotychczas mniej istotne rynki. To pokazuje, że budowanie odporności biznesu nie polega już wyłącznie na zwiększaniu sprzedaży u największych partnerów handlowych, lecz także na umiejętnym poszukiwaniu nowych kierunków rozwoju oraz ograniczaniu koncentracji ryzyka.

Najbliższe lata będą wymagać od przedsiębiorstw większej elastyczności strategicznej. W świecie, w którym geopolityka silnie wpływa na gospodarkę, przewagę konkurencyjną będą budować firmy potrafiące szybko reagować na zmiany otoczenia, dywersyfikować źródła przychodów i planować rozwój z uwzględnieniem scenariuszy, które jeszcze niedawno wydawały się mało prawdopodobne. To właśnie odporność organizacyjna jest jednym z najważniejszych aktywów biznesu.

Paweł Kacprzak

Członek zarządu

BNP Paribas Faktoring