To scenariusz warunkowy, zależny przede wszystkim od cen surowców energetycznych i ich wpływu na pozostałe ceny w gospodarce. Dla biznesu oznacza jednak konieczność uwzględnienia w budżetach sytuacji, w której finansowanie przez kolejne miesiące pozostanie drogie lub jego koszt jeszcze wzrośnie.

Wyższe ceny energii oddziałują na przedsiębiorstwa na kilku poziomach. Zwiększają wydatki na produkcję, transport i magazynowanie, ale z czasem mogą również znaleźć odzwierciedlenie w cennikach dostawców materiałów i usług. Firma nie zawsze może przenieść te podwyżki na odbiorców, zwłaszcza gdy działa na konkurencyjnym rynku lub realizuje kontrakty zawarte wcześniej. Wówczas rosnące koszty obciążają marżę, a utrzymanie dotychczasowej skali działalności wymaga większego zaangażowania środków.

Warunki umów i terminów

Ewentualny wzrost stóp procentowych dołożyłby do tej presji wyższy koszt obsługi zobowiązań opartych na zmiennym oprocentowaniu. Jego skutki zależałyby od warunków poszczególnych umów i terminów aktualizacji oprocentowania. Najbardziej odczuwalne mogłyby być dla przedsiębiorstw, które jednocześnie finansują zapasy, czekają na zapłatę od odbiorców i ponoszą nakłady inwestycyjne. Nawet niewielka zmiana kosztu pieniądza ma znaczenie przy dużym zadłużeniu i ograniczonej rentowności sprzedaży.

W takich warunkach należy uważnie monitorować czas między poniesieniem wydatku a otrzymaniem należności. Droższe materiały i energia zwiększają kwotę potrzebną do realizacji zamówienia, podczas gdy uzgodniony termin zapłaty pozostaje bez zmian. Jeżeli odbiorca dodatkowo opóźni płatność, przedsiębiorstwo musi dłużej finansować kontrakt z własnych środków lub korzystać z finansowania zewnętrznego. Dlatego ocena opłacalności sprzedaży powinna uwzględniać także koszt oczekiwania na pieniądze oraz wiarygodność płatniczą kontrahenta.

Ocena inwestycji

Niepewność dotycząca stóp wpływa również na decyzje inwestycyjne. Projekt, który przy niższym koszcie finansowania zapewniał odpowiedni zwrot, może wymagać ponownego przeliczenia. Jednocześnie odkładanie modernizacji bywa kosztowne, szczególnie gdy pozwoliłaby ona ograniczyć zużycie energii lub materiałów. Znaczenia nabiera ocena inwestycji w kilku wariantach kosztów i przychodów, z uwzględnieniem okresu, w którym nakłady nie przynoszą jeszcze wpływów.

Przedsiębiorstwa nie mają wpływu na ceny surowców ani decyzje dotyczące stóp procentowych, mogą jednak lepiej przygotować swoje finanse na ich konsekwencje. Regularna aktualizacja prognoz przepływów pieniężnych, kontrola należności i dopasowanie terminów zobowiązań do spodziewanych wpływów pomagają wcześniej dostrzec ryzyko niedoboru środków. W najbliższych kwartałach w lepszej sytuacji znajdą się firmy, które potrafią ocenić, ile kapitału wymaga każde nowe zamówienie i kiedy odzyskają zaangażowane pieniądze. Taka wiedza pozwala podejmować decyzje rozwojowe z większą pewnością, nawet gdy otoczenie pozostaje zmienne.

Paweł Kacprzak

Członek zarządu

BNP Paribas Faktoring