Spośród przedsiębiorców, którzy mieli już sprecyzowany plan działania, 12% zamierzało przyjmować opakowania manualnie, podczas gdy 5% planowało inwestycję w automat do ich zbiórki. Dane zwracają uwagę na ważny aspekt wdrażania systemu kaucyjnego. Technologia powinna być dopasowana do skali działalności sklepu, a nie odwrotnie.

W przypadku niewielkich placówek handlowych punktem wyjścia powinno być określenie rzeczywistej liczby opakowań, które mogą trafiać do punktu zwrotu. Znaczenie mają lokalizacja sklepu, liczba klientów, struktura sprzedaży napojów, dostępna powierzchnia oraz możliwość czasowego przechowywania zebranych butelek i puszek. Dopiero zestawienie tych elementów pozwala ocenić, czy potrzebna jest automatyzacja, czy wystarczający będzie model manualny.

Automat do zbiórki opakowań może usprawnić proces w miejscach o dużym natężeniu zwrotów, jednak dla małego sklepu nie zawsze będzie ekonomicznie i organizacyjnie uzasadniony. Zbiórka manualna pozwala rozpocząć obsługę systemu bez przeznaczania znacznej części powierzchni placówki na dodatkową infrastrukturę. Wymaga natomiast odpowiedniego przygotowania procedur oraz pracowników, którzy muszą wiedzieć, jakie opakowania przyjmować, jak je weryfikować i gdzie odkładać.

W praktyce jednym z ważniejszych zagadnień może okazać się nie samo przyjęcie butelki czy puszki, lecz to, co dzieje się z nią później. Pusta butelka PET zajmuje niemal tyle samo miejsca co pełna, dlatego przy większej liczbie zwrotów zaplecze sklepu może szybko się zapełniać. Właśnie z tego powodu organizacja odbiorów powinna być projektowana równolegle z organizacją punktu zbiórki. Elastyczna logistyka pierwszej mili pozwala ograniczyć ilość opakowań przechowywanych na miejscu i dopasować częstotliwość odbioru do faktycznego wolumenu zwrotów – mówi Artur Wiśniewski, prezes zarządu Eco Kaucji, operatora systemu kaucyjnego.

Istotne jest również odpowiednie wykorzystanie przestrzeni. Punkt zwrotu nie powinien kolidować z ruchem klientów, dostawami ani podstawową działalnością sklepu. Przy zbiórce manualnej nie zawsze potrzebne jest wydzielanie osobnego pomieszczenia. W wielu placówkach wystarczające może być zaplanowanie miejsca przy kasie lub na zapleczu oraz określenie sposobu zabezpieczania i przechowywania odebranych opakowań. Im mniejszy sklep, tym większe znaczenie ma prostota całego procesu.

Nie oznacza to, że automatyzacja powinna być z góry wykluczona. Wraz ze wzrostem liczby zwrotów może pojawić się moment, w którym czas pracowników przeznaczany na manualną obsługę zacznie uzasadniać zmianę modelu. Dlatego sposób zbiórki warto traktować jako rozwiązanie, które może rozwijać się razem ze sklepem i zachowaniami jego klientów. Model właściwy na początku funkcjonowania systemu nie musi być tym samym modelem, który będzie najbardziej efektywny po roku.

Wygoda klienta pozostaje przy tym jednym z podstawowych warunków powodzenia systemu. Konsument powinien móc oddać opakowanie przy okazji codziennych zakupów, bez konieczności wykonywania dodatkowej podróży. To sprawia, że małe sklepy mogą odgrywać istotną rolę w całej sieci zbiórki, szczególnie w mniejszych miejscowościach i na osiedlach, gdzie znajdują się najbliżej miejsca zamieszkania konsumenta – dodaje prezes Artur Wiśniewski.

Przygotowanie małego sklepu do systemu kaucyjnego nie powinno zaczynać się od pytania o zakup automatu. Ważniejsze jest określenie spodziewanej liczby zwrotów, dostępnej przestrzeni, możliwości organizacyjnych i sposobu odbioru opakowań. Dopiero na tej podstawie można wybrać rozwiązanie proporcjonalne do potrzeb placówki. W odpowiednio zaprojektowanym systemie technologia jest narzędziem, a nie warunkiem uczestnictwa. Takie podejście pozwala ograniczyć koszty oraz uniknąć organizacyjnej rewolucji.