Wraz z pustymi butelkami i puszkami do handlu trafia nowy strumień materiałów, a jego obsługa wymaga odpowiedniej przestrzeni, technologii, logistyki i organizacji pracy.

Punkt zwrotu zaczyna pełnić funkcję porównywalną z innymi elementami infrastruktury sklepu. Musi być łatwo dostępny, sprawny i dopasowany do liczby klientów oraz wolumenu opakowań. Sama obecność automatu nie rozwiązuje wszystkich wyzwań. Znaczenie ma jego lokalizacja, przepustowość, częstotliwość opróżniania, sposób magazynowania zebranego materiału oraz organizacja jego dalszego odbioru. W praktyce system kaucyjny tworzy w handlu dodatkowy proces operacyjny, który powinien być możliwie mało odczuwalny zarówno dla klienta, jak i pracowników.

Doświadczenia pierwszych miesięcy pokazują, że konsumenci stosunkowo szybko włączają zwrot opakowań do swoich zakupowych rutyn. To sprawia, że punkt zwrotu zaczyna wpływać także na doświadczenie klienta. Jeżeli działa sprawnie, może być naturalnym początkiem wizyty w sklepie. Jeżeli tworzą się przy nim kolejki, urządzenie często jest niedostępne albo klient ma problem ze zwrotem prawidłowo oznaczonego opakowania, doświadczenie związane z systemem kaucyjnym przenosi się na ocenę całej placówki. Technologia musi więc radzić sobie z dużą różnorodnością opakowań i intensywną eksploatacją, a jednocześnie ograniczać potrzebę angażowania personelu.

Nowa funkcja sklepów nie oznacza jednak, że cała infrastruktura zwrotów musi znajdować się wewnątrz tradycyjnej powierzchni handlowej. Dla mniejszych placówek przeznaczenie kilku metrów kwadratowych na urządzenie, magazynowanie opakowań i obsługę zaplecza może być istotnym wyzwaniem. Dlatego alternatywą dla tradycyjnego punktu zwrotu wewnątrz sklepu są rozwiązania modułowe, urządzenia dopasowane do różnych wolumenów opakowań oraz infrastruktura lokalizowana przed placówkami handlowymi lub całkowicie poza nimi. Pozwala to oddzielić proces zwrotu opakowań od samej przestrzeni sprzedażowej, a jednocześnie zachować jego dostępność i wygodę dla konsumentów. Taki model może być szczególnie istotny tam, gdzie powierzchnia sklepu jest ograniczona lub liczba zwracanych opakowań wymaga stworzenia osobnej, wydajnej strefy obsługi – mówi Rafał Staniszewski, Business Development Manager w Envipco Polska.

W efekcie może stopniowo powstawać bardziej rozproszona mapa zwrotów. Obok automatów wewnątrz supermarketów będą funkcjonować punkty przy parkingach, centrach handlowych, mniejszych sklepach czy w innych miejscach wpisanych w codzienne trasy mieszkańców. Handel pozostanie ważnym elementem systemu, ale niekoniecznie każdy zwrot będzie wymagać wejścia do sklepu.

Zmienia to również sposób projektowania przestrzeni handlowej. Strefa zwrotu przestaje być technicznym dodatkiem umieszczonym tam, gdzie pozostało wolne miejsce. Jest ona elementem infrastruktury, który trzeba uwzględnić w przepływie klientów, logistyce zaplecza oraz organizacji pracy placówki. Branżowe doświadczenia wskazują, że o sprawności takiej strefy decyduje nie tylko samo urządzenie, lecz także sposób jego wkomponowania w sklep oraz codzienne zachowania klientów – podsumowuje Rafał Staniszewski.

Jedną z istotnych konsekwencji funkcjonowania systemu kaucyjnego jest zmiana roli samego sklepu. Zaczyna on uczestniczyć nie tylko w sprzedaży produktu, ale również w organizowaniu jego powrotu do obiegu materiałowego. Punkt zwrotu jest miejscem styku handlu, logistyki i gospodarki obiegu zamkniętego. Im bardziej będzie przypominać naturalną część codziennych zakupów, a mniej dodatkowy obowiązek, tym sprawniej cały mechanizm będzie funkcjonować.